Co to są uprawnienia SEP?

Ustawa Prawo Energetyczne z dnia 19 kwietnia 1997 r. (z późniejszymi zmianami), regulująca całokształt tematów związanych z polityką energetyczną państwa  podaje wprost, że „Osoby zajmujące się eksploatacją sieci oraz urządzeń i instalacji określonych w przepisach, o których mowa w ust. 6, obowiązane są posiadać kwalifikacje potwierdzone świadectwem wydanym przez komisje kwalifikacyjne”. Na mocy tej ustawy Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej 28 kwietnia 2003 roku wydał rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad potwierdzenia takich kwalifikacji dla osób zajmujących się eksploatacją urządzeń i sieci.

Czym jest SEP?

Jednym ze stowarzyszeń mogących egzaminować oraz, na podstawie egzaminów, wydawać świadectwa potwierdzające kwalifikacje w ramach uprawnień energetycznych jest Stowarzyszenie Elektryków Polskich. Stąd wzięła się potoczna nazwa uprawnienia SEP.

Uprawnienia SEP można podzielić na trzy grupy a w ramach każdej z tych grup na dwa rodzaje.

Grupy uprawnień SEP:

  • uprawnienia elektryczne G1:potwierdzające kwalifikacje osób zajmujących się na co dzień eksploatacją  lub dozorem urządzeń, instalacji oraz sieci elektroenergetycznych;
  • uprawnienia energetyczne G2: potwierdzające kwalifikacje osób zajmujących się na co dzień eksploatacją  lub dozorem urządzeń, instalacji oraz sieci cieplnych
  • uprawnienia gazowe G3: potwierdzające kwalifikacje osób zajmujących się na co dzień eksploatacją  lub dozorem urządzeń, instalacji oraz sieci gazowych

Uprawnienia SEP wydawane są osobno dla dwóch rodzajów wykonywanych prac:

  • uprawnienia dozorowe D: dozór instalacji, sieci oraz urządzeń elektroenergetycznych i gazowych;
  • uprawnienia eksploatacyjne E: eksploatacja instalacji, sieci oraz urządzeń elektroenergetycznych i gazowych;

Poszczególne grupy uprawnień SEP umożliwiają jeszcze wybór poszczególnych opcji kwalifikacji.

W ramach uprawnień G1 można uzyskać kwalifikacje obejmujące:

  1. urządzenia, instalacje oraz sieci o napięciu znamionowym większym niż 1kV;
  2. urządzenia prądotwórcze przyłączone do krajowej sieci elektroenergetycznej o dowolnej wysokości napięcia znamionowego;
  3. urządzenia do elektrolizy;
  4. elektryczna sieć trakcyjna;
  5. sieci elektrycznego oświetlania ulicznego;
  6. urządzenia elektrotermiczne;
  7. urządzenia ratowniczo-gaśnicze oraz ochrony granic;
  8. urządzenia techniki wojskowej czy uzbrojenia;
  9. aparatura kontrolno-pomiarowa, urządzenia oraz instalacje automatycznej regulacji (sterowania, zabezpieczeń urządzeń i instalacji);
  10. zespoły prądotwórcze o mocy wyższej niż 50 kW;
  11. elektryczne urządzenia w wykonaniu przeciwwybuchowym.

W ramach uprawnień G2 można uzyskać kwalifikacje obejmujące:

  1. turbiny parowe i wodne o mocy większej niż 50 kW razem z urządzeniami pomocniczymi;
  2. sieci oraz instalacje cieplne obejmujące urządzenia pomocnicze o przesyle ciepła większej niż 50 kW
  3. urządzenia wentylacji, klimatyzacji, a także chłodnicze o mocy większej niż 50 kW;
  4. urządzenia przemysłowe odbiorcze pary oraz gorącej wody o mocy większej od 50 kW
  5. pompy, wentylatory, ssawy, dmuchawo o mocy większej niż 50 kW;
  6. sprężarki o mocy większej niż 20 kW i instalacje sprężonego powietrza oraz gazów technicznych;
  7. urządzenia ratowniczo-gaśnicze oraz ochrony granic;
  8. urządzenia techniki wojskowej oraz uzbrojenia;
  9. aparatura kontrolno-pomiarowa oraz urządzenia do automatycznej regulacji maszyn i instalacji;
  10. piece przemysłowe o mocy powyżej 50 kW;
  11. urządzenia do składowania, rozładunku i magazynowania paliw, której pojemność składowa odpowiada masie powyżej 100 Mg;
  12. kotły parowe, wodne, płynne, gazowe o mocy powyżej 50 kW razem ze wszelkimi urządzeniami pomocniczym

W ramach uprawnień G3 można uzyskać kwalifikacje obejmujące:

  1. sieci gazowe rozdzielcze o ciśnieniu nieprzekraczającym 0,5 MPa, czyli punkty redukcyjne, stacje gazowe i gazociągi;
  2. sieci gazowe przesyłowe o ciśnieniu wyższym niż 0,5 MPa, czyli gazociągi, tłocznie gazu i stacje gazowe;
  3. turbiny gazowe;
  4. aparatura kontrolno-pomiarowa i urządzenia sterowania do sieci, instalacji i urządzeń;
  5. przemysłowe odbiorniki paliw gazowych o mocy większej niż 50 kW;
  6. urządzenia oraz instalacje gazowe o ciśnieniu wyższym niż 5kPa;
  7. urządzenia oraz instalacje gazowe o ciśnieniu nieprzekraczającym 5 kPa;
  8. urządzenia służące do magazynowania paliw gazowych;
  9. urządzenia do przetwarzania oraz uzdatniania paliw gazowych, urządzenia przeróbki gazu ziemnego czy rozkładnie paliw gazowych, a także rozprężanie i rozlewnie gazu płynnego, mieszalnie, odazotowanie, oczyszczalnie gazu;
  10. urządzenia służące do produkcji paliw azowych i generatory gazu.

Jak zdobyć uprawienia SEP?

Należy przejść odpowiedni kurs dostosowany do obecnych wymagań obowiązujących aktualnie dziedzinie elektryki, a następnie przejść egzamin sprawdzający wiedzę i umiejętności z tego zakresu. Uzyskanie odpowiedniego certyfikatu pozwala na wykonywanie określonych konkretnie prac związanych z elektryką.

Jak długo ważne są uprawnienia SEP?

Bardzo istotną kwestią jest fakt, że uprawnienia SEP nadawane są czasowo na okres 5 lat. Ze względu na ciągły rozwój myśli technicznej oraz konieczność dostosowania się do zmieniających się wymagań po ich upływie należy ponownie przejść kurs, oraz zdać egzamin potwierdzający umiejętności uzyskując świadectwo kwalifikacyjne w danym obszarze wiedzy.

Uprawnienia SEP są bardzo pożądane przez pracodawców rekrutujących na stanowiska w branży elektrycznej, a niekiedy takich certyfikatów wręcz wymagają. Warto zastanowić się więc nad odbyciem szkolenia i poszerzeniem swoich umiejętności i kwalifikacji.