Resurs UDT – czym jest?

Resurs z definicji to „parametry graniczne stosowane do oceny i identyfikacji stanu technicznego, określone na podstawie liczby cykli pracy i stanu obciążenia UTB w założonym okresie eksploatacji z uwzględnieniem rzeczywistych warunków użytkowania”.

Resurs UDT – co to jest?

Definicja jak to często bywa, jest nie do końca zrozumiała dla przeciętnego użytkownika, stąd kilka dodatkowych informacji dla właścicieli UTB. Resurs to tak naprawdę określenie okresu zdolności użytkowej urządzenia w jednostce czasu, która gwarantuje bezpieczną eksploatację maszyny. Obowiązek policzenia tego parametru dotyczy wszystkich używanych Urządzeń Transportu Bliskiego starszych niż rok. Będzie ono wymagane przez Inspektorów przed wykonaniem badania okresowego urządzenia.

Od 6 grudnia 2019 r. zgodnie z rozporządzeniem wszystkie urządzenia transportu bliskiego muszą mieć obliczony tzw. resurs. Powyższy obowiązek wynika z Rozporządzenia Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z dnia 30 października 2018 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie eksploatacji, napraw i modernizacji urządzeń transportu bliskiego.

UDT Resurs – dlaczego jest potrzebny?

Wszystkie urządzenia zużywają się a urządzeń UTB będących maszynami pracującymi pod obciążeniem, bardzo często w trudnych i wymagających warunkach dotyczy to szczególnie. Producenci nie informują nas, że ich produkt po przekroczeniu np. 9 tys. moto- godzin będzie już tak wyeksploatowany, że jego dalsze użytkowanie nie będzie gwarantować już pełnego bezpieczeństwa. Tu pojawia się Resurs, bo to właśnie z niego dowiemy się, jaki jest aktualny poziom zużycia urządzenia.

Kto dokonuje określenia stopnia resursu?

Obowiązek każdorazowego określenia resursu ciąży na eksploatującym maszynę. Zgodnie z punktem 5 i 6 paragraf 7 wyżej wymienionego rozporządzenia:

  • „eksploatujący, w przypadku, gdy nie jest znany resurs UTB, określa go na podstawie aktualnego stanu wiedzy technicznej i dobrej praktyki inżynierskiej”,
  • „eksploatujący, w przypadku przekroczenia resursu UTB, przeprowadza ocenę stanu technicznego UTB lub zleca jej przeprowadzenie”.

Jak widzimy, przepisy nie wskazują konkretnie, jakie kompetencje ma mieć osoba, która sporządzi obliczenia, ale pamiętajmy, że od prawidłowości tych wyliczeń będzie zależeć bezpieczeństwo operatorów. Dlatego też powinna to robić osoba posiadająca doświadczenie w zakresie konserwacji i będąca w stanie prawidłowo określić poziom zużycia sprzętu. Pozwoli to prawidłowo przewidzieć dalszą degradację urządzenia wynikającą z charakterystyki jego pracy.

Kalkulator resursu UDT – jak obliczyć zużycie urządzenia?

Informacje dotyczące resursu znajdują się m.in. w Rozporządzeniu Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z dnia 30 października 2018 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie eksploatacji, napraw i modernizacji urządzeń transportu bliskiego. Do prawidłowego obliczenia resursu urządzeń transportu bliskiego będą nam potrzebne takie dane jak:

  1.  ilości cykli pracy urządzenia,
  2. długości wykonywanych cykli pracy,
  3.  przenoszonego obciążenia,
  4.  wysokości podnoszenia.

Jak najłatwiej obliczyć resurs UDT? Wzór PDF dla poszczególnych urządzeń dostępny jest na stronie internetowej Urzędu Dozoru Technicznego.

Wytyczne UDT resurs – kiedy maszyna osiąga resurs ?

Jak już wspominałem producenci bardzo rzadko sami określają żywotność urządzeń dlatego też UDT przyjmuje, że 10 lat (ale nie więcej niż 7/8/9 tys. mth) jest okresem, po którym urządzenie musi przejść przegląd specjalny. Przegląd taki zdefiniuje, czy może ono być dalej eksploatowane. W jego trakcie dokonuje się bardzo dokładnej analizy stanu technicznego i sprawdzenia wszystkich parametrów pracy oraz wydawane są zalecenia pokontrolne. Po wykonaniu wszystkich niezbędnych napraw i wymian, które zostały zawarte w protokole eksploatacja urządzenia, zaczynamy naliczać resurs od zera, tak jak w przypadku gdy urządzenie jest całkowicie nowe.